काठमाडौं । केही वर्षअघिसम्म पार्क र सार्वजनिक खुला स्थानहरू केवल हिँडडुल र घुमफिरका लागि सीमित हुन्थे । तर अहिले दृश्य फेरिएको छ । बिहानको पहिलो घामसँगै होस् वा साँझको फुर्सदमा, पार्कभरि व्यायाम उपकरण चलाइरहेका सर्वसाधारणको भीड देखिन थालेको छ । यसले नेपालमा ‘आउटडोर जिम’ अर्थात् खुला व्यायामशालाप्रतिको आकर्षण तीव्र रूपमा बढिरहेको संकेत दिएको छ ।
स्वास्थ्यप्रतिको बढ्दो सचेतना, महँगा फिटनेस सेन्टरको विकल्प खोज्ने प्रवृत्ति र स्थानीय सरकारहरूको सक्रियताले अहिले सहरदेखि गाउँसम्म आउटडोर जिम लोकप्रिय बन्दै गएको हो ।
खुला आकाशमुनि फिटनेसको नयाँ संस्कृति
विशेषगरी कोभिड महामारीपछि मानिसहरू स्वास्थ्यप्रति बढी सचेत बनेका छन् । बन्द कोठाभित्रको जिमभन्दा खुला वातावरणमा व्यायाम गर्दा शारीरिक तथा मानसिक दुवै लाभ हुने भएकाले सर्वसाधारण आउटडोर जिमतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार ताजा हावामा गरिने व्यायामले शरीरमा अक्सिजनको मात्रा बढाउने, तनाव कम गर्ने र मानसिक स्फूर्ति बढाउने काम गर्छ । यही कारण अहिले पार्कहरू ‘हेल्थ जोन’ मा रूपान्तरण हुन थालेका छन् ।
किन बढ्दैछ आउटडोर जिमको लोकप्रियता ?
आउटडोर जिमप्रति आकर्षण बढ्नुका पछाडि धेरै कारण देखिन्छन् ।
नि:शुल्क सुविधा : महँगो सदस्यता शुल्क तिर्न नसक्नेहरूका लागि यो सहज विकल्प बनेको छ ।
सबै उमेरका लागि उपयोगी : युवा, गृहणीदेखि ज्येष्ठ नागरिकसम्मले सहज रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने भएकाले यसको प्रयोगकर्ता दायरा फराकिलो बनेको छ ।
सामाजिक भेटघाटको थलो : व्यायामसँगै चिनजान, भलाकुसारी र सामाजिक घुलमिलको केन्द्रका रूपमा पनि पार्कहरू विकसित भएका छन् ।
प्राकृतिक वातावरण : हरियालीबीच गरिने कसरतले मानिसलाई ऊर्जावान् र ताजगीपूर्ण बनाउने अनुभव धेरैले साझा गरिरहेका छन् ।
ललितपुरका एक ज्येष्ठ नागरिक भन्छन्, “पहिला बिहान हिँडेर मात्रै फर्किन्थ्यौँ, अहिले पार्कमै मेसिन चलाउँदा शरीर झन् फुर्तिलो भएको महसुस हुन्छ ।”
स्थानीय सरकारको ‘स्वस्थ नगर’ अभियान
पछिल्लो समय स्थानीय तहहरूले ‘स्वस्थ नागरिक, समृद्ध नगर’ अवधारणालाई प्राथमिकतामा राख्दै सार्वजनिक पार्क र खुला स्थानहरूमा आउटडोर जिम उपकरण जडान गर्न थालेका छन् ।
काठमाडौं महानगरपालिका, पोखरा, बुटवल, विराटनगरलगायतका सहरमा वडा-वडामा धमाधम यस्ता संरचना निर्माण भइरहेका छन् । कतिपय स्थानीय तहले त पार्क विकाससँगै फिटनेस उपकरणलाई अनिवार्य पूर्वाधारकै रूपमा समावेश गर्न थालेका छन् ।
यसले सर्वसाधारणमा सकारात्मक सन्देश मात्र दिएको छैन, दैनिक व्यायाम गर्ने बानी विस्तार गर्न पनि ठूलो भूमिका खेलेको देखिन्छ ।
बढ्दो मागसँगै गुणस्तरीय उपकरणको खोजी
आउटडोर जिमको विस्तारसँगै टिकाउ र गुणस्तरीय उपकरणको माग पनि बढ्दो छ । खुला स्थानमा राखिने भएकाले घाम, पानी र मौसमको असर सहन सक्ने बलियो सामग्री आवश्यक पर्ने व्यवसायीहरू बताउँछन् ।
नेपालमा अहिले Fit and Fine Nepal Pvt. Ltd., JP Enterprises र Shubharambha Trading जस्ता कम्पनीहरूले आउटडोर जिम उपकरण आपूर्ति गर्दै आएका छन् ।
विशेषगरी Fit and Fine Nepal Pvt. Ltd. ले नेपाली वातावरण सुहाउँदो आधुनिक तथा टिकाउ उपकरण उपलब्ध गराउँदै धेरै स्थानीय तह र संस्थाको रोजाइ बन्न सफल भएको बजारमा चर्चा छ ।
स्वास्थ्य सचेत समाजतर्फ नेपाल
स्वास्थ्यलाई विलासिता होइन, आवश्यकता मान्ने सोच विस्तार भइरहेका बेला आउटडोर जिमले नेपालमा नयाँ फिटनेस संस्कृति निर्माण गरिरहेको देखिन्छ । पार्कहरू अब केवल घुम्ने ठाउँ मात्र नभई ‘समुदायको स्वास्थ्य केन्द्र’ का रूपमा विकसित हुन थालेका छन् ।
यदि तपाईंको टोल वा नजिकैको सार्वजनिक स्थानमा अझै यस्तो सुविधा छैन भने, स्थानीय सरकारसँग समन्वय गरेर स्वस्थ समुदाय निर्माणको पहल गर्ने समय अहिले नै भएको धेरैको बुझाइ छ ।
