काठमाडौं । तीज आउनासाथ नेपाली बजारमा नयाँ–नयाँ गीत सार्वजनिक हुने क्रम तीव्र हुन्छ। तर यस वर्षको तीजमा अस्ट्रेलियाको सिड्नीबाट आएको एउटा सिर्जनाले भने मनोरञ्जनसँगै प्रवास, मातृत्व, माइतीको सम्झना र नेपाली संस्कृतिप्रतिको लगावलाई जोडेर फरक चर्चा बटुल्ने प्रयास गरेको छ।
सिड्नीमा बसोबास गर्दै आएकी गीतकार यशोदा सापकोटा कार्कीको पहिलो तीज गीत ‘ए मैना सुनन’ सार्वजनिक भएको छ। गीतले विशेषगरी आमा–छोरीबीचको आत्मीय सम्बन्ध, तीजको सांस्कृतिक परिवेश र विदेशमा रहेर पनि आफ्नो भाषा, संस्कृति तथा पारिवारिक भावनासँग जोडिइरहने नेपालीको मनोविज्ञानलाई प्रस्तुत गरेको छ।
विगत १२ वर्षदेखि सिड्नीको एक पब्लिक हस्पिटलमा रजिस्टर्ड नर्सका रूपमा कार्यरत कार्की तीन सन्तानकी आमा तथा व्यवसायीसमेत हुन्। व्यस्त पेशागत र पारिवारिक जीवनका बीच नेपाली मौलिकतासँग जोडिएको तीज गीत सिर्जना गर्नु उनको सांस्कृतिक लगावको अभिव्यक्ति बनेको छ।
विदेशमा शरीर, गीतमा माइतीघरको सम्झना
तीज नेपाली महिलाहरूका लागि केवल पर्व मात्र होइन, माइती, परिवार, बाल्यकाल र भावनात्मक सम्बन्धसँग जोडिएको सांस्कृतिक उत्सव पनि हो। यही भावनालाई प्रवासको दूरीसँग जोडेर प्रस्तुत गरिएको ‘ए मैना सुनन’ले विदेशमा रहेका नेपाली महिलाहरूको अनुभूतिलाई समेत छुने प्रयास गरेको देखिन्छ।
गीतमा गायिका निशा कँडेलको स्वर रहेको छ भने शब्द यशोदा सापकोटा कार्कीले लेखेकी हुन्। टिका दहालको सङ्गीत रहेको गीतलाई अल्मोडा राना उप्रेतीले एरेन्ज गरेका हुन्। मिक्सिङ तथा मास्टरिङ रङ्गीत बल्लभ उप्रेतीले गरेका छन्।
गीतको भिडियो पक्ष पनि सांस्कृतिक र भावनात्मक कथावस्तुमा केन्द्रित छ। गम्भीर बिष्टको निर्देशनमा तयार भिडियोमा मोडल बिना राउतले मुख्य भूमिका निर्वाह गरेकी छन्। पूनम श्रेष्ठको कोरियोग्राफी रहेको भिडियोमा देवदोर्जे लामाको छायाङ्कन, मणिक पाख्रिनको आर्ट डाइरेक्सन तथा प्रबिन भट्टको सम्पादन र कलर संयोजन रहेको छ।
निर्माण पक्षका अनुसार भिडियोमा तीजको परम्परागत रौनकसँगै आमा र छोरीबीचको भावनात्मक सम्बन्धलाई विशेष रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
‘भाइरल तीज गीत’को भीडमा भावनाको फरक स्वाद
हरेक वर्ष तीज नजिकिँदै जाँदा बजारमा नाचगान, रमाइलो र तत्काल सामाजिक सञ्जालमा भाइरल हुने उद्देश्यका गीतहरू सार्वजनिक हुने गर्छन्। यस्ता गीतको भीडमा ‘ए मैना सुनन’ले भने भड्किलोपनभन्दा भावनालाई प्राथमिकता दिएको दाबी गर्न सकिन्छ।
विशेषगरी विदेशमा रहेका नेपालीहरूका लागि तीज पर्वले भौगोलिक दूरीबीच पनि माइतीघर, परिवार र आफ्ना मानिसहरूको सम्झना ताजा गराउने गर्छ। यही कारण गीतको विषयवस्तु प्रवासी नेपाली समुदायमा समेत भावनात्मक रूपमा जोडिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नियरबाइ क्याटरिङ र नीका टेक्नोलोजीको संयुक्त लगानीमा निर्माण भएको भिडियो नेपाल क्युब (Nepal Cube) युट्युब च्यानलमार्फत सार्वजनिक गरिएको हो।
गीतकार कार्कीका अनुसार विदेशमा बस्दैमा आफ्नो भाषा, संस्कृति र मौलिकताबाट टाढा हुनुपर्छ भन्ने छैन। बरु सिर्जना र प्रविधिमार्फत संसारको जुनसुकै कुनाबाट पनि नेपाली पहिचानलाई जीवन्त राख्न सकिन्छ भन्ने सन्देश गीतमार्फत दिन खोजिएको छ।
तीजको गीत अब गाउँघर र माइतीघरमा मात्र सीमित छैन। सिड्नी, लन्डन, अमेरिका, कतारदेखि विश्वभर फैलिएको नेपाली समुदायले पनि आफ्नै शैलीमा तीज मनाउन थालेको छ। ‘ए मैना सुनन’ त्यही विश्वव्यापी नेपाली भावनाको एउटा सांगीतिक प्रतिनिधित्व बन्न सक्छ कि सक्दैन, त्यसको फैसला अब दर्शक–श्रोताले गर्नेछन्।
भिडियो हेर्नुहोस् : ‘ए मैना सुनन’ – YouTube भिडियो
